Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη και οι πράσινες τεχνολογίες καθίστανται κυρίαρχες, η παγκόσμια αγορά εργασίας βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο καμπής. Μια εκτενής έκθεση που εκπονήθηκε στο πλαίσιο του έργου COOPSKILLS εξετάζει ένα καίριο ερώτημα: πώς μπορούμε να κινητοποιήσουμε αποτελεσματικά ενήλικες και εργοδότες ώστε να συμμετάσχουν στη μαζική προσπάθεια επανακατάρτισης που απαιτεί αυτή η μετάβαση; Η έκθεση, με τίτλο «A report on best practice mobilization actions», συνδυάζει ποσοτικά δεδομένα, συνεντεύξεις ειδικών και βιβλιογραφική έρευνα, καταλήγοντας σε έναν στρατηγικό Χάρτη Κινητοποίησης και Ευαισθητοποίησης.
Τα ευρήματα βασίζονται σε ένα ισχυρό ερευνητικό πλαίσιο. Πραγματοποιήθηκε ποσοτική έρευνα σε φορείς Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (VET) και μέλη του δικτύου UNESCO Learning Cities, με αναλυτικές απαντήσεις από την Ευρώπη και άλλες χώρες. Η έρευνα συμπληρώθηκε με ατομικές συνεντεύξεις σε βάθος στην Ελλάδα, την Πολωνία, την Πορτογαλία, την Τουρκία και τη Γεωργία, καθώς και με ομάδες εστιασμένης συζήτησης στη Λιθουανία, την Ισπανία και την Κύπρο.
Αποτελεσματικές στρατηγικές ευαισθητοποίησης
Ένα από τα σημαντικότερα συμπεράσματα είναι ότι οι γενικές καμπάνιες ενημέρωσης δεν επαρκούν. Η επιτυχής κινητοποίηση βασίζεται σε αξιόπιστους ενδιάμεσους φορείς. Δήμοι, επιμελητήρια και τοπικές οργανώσεις μπορούν να μεταφράσουν τα δεδομένα της αγοράς εργασίας σε μηνύματα προσαρμοσμένα στις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας.
Παράλληλα, ενισχύεται η χρήση ψηφιακών καναλιών, όπως τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και οι ψηφιακοί διαμορφωτές γνώμης, ιδίως για την προσέγγιση νεότερων και μεσαίας ηλικίας εργαζομένων. Η εξατομικευμένη επαγγελματική συμβουλευτική και καθοδήγηση αναδεικνύεται επίσης ως κρίσιμο εργαλείο για τη σταδιακή και λιγότερο αποθαρρυντική ένταξη στην επανακατάρτιση.
Τα βασικά εμπόδια
Παρά τη μεγάλη ζήτηση για πράσινες και ψηφιακές δεξιότητες, η συμμετοχή ανακόπτεται από κοινά εμπόδια. Η έλλειψη χρόνου αναφέρεται ως ο σημαντικότερος περιοριστικός παράγοντας σε όλες τις χώρες. Επιπλέον, η διστακτικότητα των εργοδοτών, ιδιαίτερα στις ΜΜΕ, σχετίζεται με τον φόβο απώλειας παραγωγικότητας ή μετακίνησης των καταρτισμένων εργαζομένων. Σε ατομικό επίπεδο, η χαμηλή αυτοπεποίθηση και ο φόβος αλλαγής αποτρέπουν κυρίως μεγαλύτερης ηλικίας ή χαμηλής ειδίκευσης ενήλικες.
Συνέπειες για τα Εργαστήρια Επανακατάρτισης
Η έρευνα αυτή καθοδηγεί τον σχεδιασμό των Εργαστηρίων Επανακατάρτισης και των Εταιριών που Μαθαίνουν του COOPSKILLS. Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι δεν υπάρχει ενιαία λύση. Οι στρατηγικές κινητοποίησης πρέπει να προσαρμόζονται στο τοπικό πλαίσιο. Για παράδειγμα, στην Πολωνία η έμφαση μπορεί να δοθεί στην αυτοπραγμάτωση, ενώ στην Κύπρο στη συμμόρφωση και τη μείωση ρίσκου.
Συνδυάζοντας ευέλικτα, αρθρωτά προγράμματα κατάρτισης με ισχυρούς μηχανισμούς καθοδήγησης και κίνητρα για τους εργοδότες, μπορεί να δημιουργηθεί ένα οικοσύστημα όπου η διά βίου μάθηση δεν αποτελεί απλώς αναγκαιότητα, αλλά ευκαιρία ουσιαστικής επαγγελματικής εξέλιξης.
